Kto formalnie może złożyć wniosek
Prawo restrukturyzacyjne określa krąg podmiotów uprawnionych do skorzystania z postępowania. Restrukturyzacja firmy dostępna jest dla przedsiębiorców w rozumieniu Kodeksu cywilnego – czyli dla każdego, kto prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową we własnym imieniu.
W praktyce oznacza to, że z restrukturyzacji mogą skorzystać osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, spółki jawne, spółki partnerskie, spółki komandytowe i komandytowo-akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjne. Uprawnione są też spółdzielnie, przedsiębiorstwa państwowe oraz stowarzyszenia i fundacje prowadzące działalność gospodarczą.
Poza zakresem restrukturyzacji pozostają natomiast Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego oraz podmioty sektora finansowego objęte odrębnymi regulacjami – banki, zakłady ubezpieczeń i fundusze inwestycyjne.
Zagrożenie niewypłacalnością – nie trzeba czekać na kryzys
Kluczowe kryterium dostępu do restrukturyzacji to stan niewypłacalności lub zagrożenie niewypłacalnością. I tu pojawia się istotna różnica w porównaniu z potocznym rozumieniem tego narzędzia.
Restrukturyzacja firmy nie jest zarezerwowana wyłącznie dla podmiotów, które już nie regulują swoich zobowiązań. Przepisy wprost dopuszczają wszczęcie postępowania wobec przedsiębiorcy zagrożonego niewypłacalnością – czyli takiego, którego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może utracić zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań.
To fundamentalna zasada: im wcześniej przedsiębiorca zdecyduje się na restrukturyzację firmy, tym więcej narzędzi pozostaje do dyspozycji i tym większe szanse na zawarcie układu na korzystnych warunkach. Czekanie na moment, gdy zobowiązania są już przeterminowane o kilka miesięcy, a komornik zajął rachunek bankowy, dramatycznie zawęża przestrzeń do działania.
Warunek zdolności restrukturyzacyjnej
Sam stan niewypłacalności lub zagrożenia nią nie wystarczy do otwarcia postępowania. Sąd bada, czy dłużnik posiada tzw. zdolność restrukturyzacyjną – czyli czy jego sytuacja rokuje na skuteczne przeprowadzenie postępowania i zawarcie układu z wierzycielami.
W uproszczeniu chodzi o odpowiedź na pytanie, czy firma ma realną szansę na dalsze funkcjonowanie po restrukturyzacji. Przedsiębiorstwo, które generuje przychody, posiada wartościowy majątek lub dysponuje perspektywami rynkowymi uzasadniającymi kontynuację działalności, spełnia ten warunek. Podmiot, który faktycznie zakończył działalność i nie ma żadnych perspektyw na jej wznowienie, restrukturyzacji nie przejdzie – właściwą drogą będzie wówczas postępowanie upadłościowe. Ocenę zdolności restrukturyzacyjnej warto przeprowadzić wspólnie z kwalifikowanym doradcą restrukturyzacyjnym jeszcze przed złożeniem wniosku.
Branże i skala działalności
Prawo restrukturyzacyjne nie różnicuje podmiotów według branży ani skali działalności. Z restrukturyzacji firmy korzystają zarówno małe jednoosobowe przedsiębiorstwa z zadłużeniem na poziomie kilkuset tysięcy złotych, jak i duże spółki z wielomilionowymi zobowiązaniami wobec dziesiątek wierzycieli.
W praktyce z postępowań restrukturyzacyjnych korzystają firmy transportowe i spedycyjne, przedsiębiorcy budowlani i deweloperzy, podmioty z branży medycznej i usługowej, firmy handlowe i produkcyjne, a także wolne zawody – lekarze, prawnicy czy architekci prowadzący własną działalność. Wspólnym mianownikiem jest nie branża, lecz sytuacja finansowa i wola wyjścia z kryzysu bez likwidacji firmy.
Kiedy restrukturyzacja firmy nie jest możliwa
Istnieją sytuacje, w których sąd odmówi otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego. Dzieje się tak przede wszystkim wtedy, gdy dłużnik złożył wniosek wyłącznie w celu pokrzywdzenia wierzycieli – na przykład chcąc opóźnić egzekucję bez realnego zamiaru zawarcia układu. Sąd ocenia, czy postępowanie przyniesie lepszy efekt dla wierzycieli niż natychmiastowe ogłoszenie upadłości.
Odmowa otwarcia postępowania może też nastąpić, gdy dokumentacja jest niekompletna, plan restrukturyzacyjny jest nierealistyczny lub gdy firma faktycznie nie prowadzi już żadnej działalności gospodarczej.
Restrukturyzacja jako wybór, nie ostateczność
Zmiana podejścia do restrukturyzacji firmy – z narzędzia ostatniej szansy na świadomy wybór strategiczny – może decydować o tym, czy przedsiębiorca wyjdzie z kryzysu z zachowanym biznesem, czy straci go bezpowrotnie.
Przedsiębiorca, który zauważa pierwsze sygnały ostrzegawcze – wypowiedziane umowy kredytowe, narastające zaległości wobec ZUS, utratę kluczowego kontrahenta – i decyduje się na restrukturyzację na tym etapie, ma przed sobą wszystkie cztery tryby postępowania do wyboru. Ten, który czeka zbyt długo, często może już skorzystać wyłącznie z najbardziej rozbudowanego i czasochłonnego postępowania sanacyjnego.
Restrukturyzacja firmy dostępna jest dla szerokiego grona przedsiębiorców – od jednoosobowych działalności po duże spółki – niezależnie od branży i skali zadłużenia. Warunkiem jest posiadanie zdolności restrukturyzacyjnej i realna perspektywa kontynuowania działalności po zawarciu układu. Kluczowe jest jednak jedno: im wcześniej przedsiębiorca zdecyduje się na działanie, tym skuteczniejsze narzędzia pozostają do jego dyspozycji.
Napisz komentarz
Komentarze