LEGIONOWO. Wkład legionowian w zwycięstwo nad hitlerowskimi Niemcami (cz. III)

Chylimy czoła przed członkami i działaczami Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej,  Związku Polskich Kombatantów, Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych, Związku Sybiraków, Związku Zesłańców Sybiru, Związku Inwalidów Wojennych, Związku Żołnierzy Wojska Polskiego, Związku Harcerstwa Polskiego, Towarzystwa Przyjaciół Legionowa, pracownikami Muzeum Historycznego, Stowarzyszenia "Ogólnopolska Rodzina Kościuszkowców",  Fundacji Dzieci i Młodzieży im. Wandy Tomczyńskiej, leśnikami, pracownikami oświaty i kultury, władzami samorządowymi miasta i powiatu legionowskiego, działaczami politycznymi, miejscowymi mediami, publicystami i społecznikami "Turystycznego szlaku patriotycznego Polski Walczącej", duszpasterzami legionowskich parafii – strażnikami narodowej tożsamości i pamięci wysiłku Polaków w II wojnie światowej. Wszyscy oni nie ustają w utrwalaniu pamięci o naszych bohaterskich legionowianach i ofierze jaką musiało ponieść społeczeństwo Legionowa i naród polski by flaga biało - czerwona mogła swobodnie i dumnie powiewać nad naszym miastem, nad Warszawą, nad Monte Casino, Ankoną, Bolonią, nad stolicą pokonanych Niemiec - Berlinem,  nad cmentarzami wojennymi Białorusi, Rosji, Ukrainy, Włoch,  Francji,  Anglii,  Belgii i Holandii i nad wielu jeszcze zapomnianymi i symbolicznymi  mogiłami.

Lata zapomnienia

W objętej wojną Europie, żołnierze polscy, gdziekolwiek się znaleźli. byli stawiani jako wzór waleczności, ofiarności, szaleńczej odwagi, rycerskości  i walki o godność człowieka i  nie ma w tym żadnej przesady. Ze skromnością przeżywali te chwile chwały i radości gdy zwyciężali w walce i nagradzano ich za czyny bojowe. Z godnością znosili też gorzkie lata zapomnienia i szyderstw, które zafundowały im powojenne władze Polski Ludowej i wschodniego alianta ale także krótkiej pamięci zachodnich koalicjantów, którzy kierowali się swoimi kalkulacjami politycznymi.  W sercach zwykłych obywateli pozostawali jednak zawsze jako bohaterowie. Hasło walki " W imię Boga - Za wolność Waszą i Naszą" wciąż aktywne w naszym narodzie przez minione stulecie, w niezwykłym wymiarze potwierdziło się również w dobie II wojny światowej zarówno w naszym lokalnym wymiarze jaki i na wojennych szlakach Europy. Z okazji 70. Rocznicy Zakończenia II wojny światowej  w Europie,  wszystkim kombatantom i ich rodzinom składamy serdeczne życzenia zdrowia i jeszcze dużo siły w dziele utrwalania pamięci o ofierze jaką Legionowo i jej mieszkańcy dawni, a także obecnie tutaj zamieszkujący  ponosili w czasie najcięższego w dziejach Europy i  Świata okresu próby,  jakim był czas II wojny światowej.

Warto przeczytać

Zachęcamy do lektury artykułów i wspomnień  poświęconych w/w tematyce, a umieszczonych w kolejnych numerach "Rocznika Legionowskiego" autorstwa Anieli Barańskiej,  Rafała Degiela, Erazma Domańskiego, Zenona Iwanowskiego, Jacka Iwaszkiewicza,  Adama Kaczyńskiego, Arkadiusza Kołodziejczyka, Barbary i Sławomira Szklarków, Jacka Szczepańskiego, do materiałów przygotowywanych przez Wojciecha Jeute, Marcina Kielczyka, Jakuba Małka, do monumentalnego opracowania "Czas próby" Bronisławy Romanowskiej – Mazur, rozprawy naukowej J.Z. Sawickiego "VII Obwód Obroża", materiałów opracowanych przez Edwarda Dietricha i Andrzeja Paszkowskiego,  Tomasza Elbanowskiego, Marcina Chomiuka, do wspomnień prof. Aleksandra Łuczaka, do wspomnień Alicji Strojnowskiej "Legionowo moich wspomnień" opublikowanych na stronie internetowej przez Fundację Moje Wojenne Dzieciństwo oraz wielu, wciąż nowych materiałów . Przywołać tu należy m.in.wspomnienia Tadeusza Cynkina - byłego oficera i dowódcy 1. Dywizji Piechoty,  artykuł Andrzeja Wesołowskiego "Walki pod Rynią, Dębem i Wieliszewem we wrześniu 1939 r. opublikowany w Roczniku Archiwalno – Historycznym  CAW ( dostępny w Internecie) i  ostatnio wydana monografia powstańczego pododdziału -" Pluton 709" autorstwa Zygmunta Duchnowskiego. Nowego, kolejnego wydania ostatnio  doczekała się praca Władysława Bartoszewskiego "Warszawski pierścień śmierci" której I wydanie miało miejsce w 1965 r. i informowało o kaźni legionowian w Palmirach. Szersze rozwinięcie tematu wraz z projekcją multimedialną zostało zaprezentowane  na specjalnym wykładzie historycznym zorganizowanym w dniu 10 maja 2015. przez  Muzeum Historyczne  w Legionowie przy ul. Mickiewicza 23 .

Erazm Domański

Prezes Towarzystwa Przyjaciół Legionowa, były kustosz Muzeum Historycznego w Legionowie